Cam toại vị thuốc trị phù hữu hiệu
Tháng Tư 9, 2020 Biên tập: Quách Đoàn Trung Hiếu 0

Cam Toại vị thuốc trị phù hữu hiệu

Về cây Cam Toại

Cam toại còn có tên gọ Củ cây Niền nhiệt, niệt gió. Tên khoa học: Eu sieboldiana Morren et decaisne, Euphorbia kansuiLiou. Họ khoa học Euphorbiaceae. Cây thảo sống đa niên, có độc. Thân cao hơn 0,3m, gấp rễ màu hơi hồng tím, lá dài hình viên chùy, mép nguyên, mọc đối, lá dưới cuống hoa tương đối lớn, nở hoa đầu mùa hè màu nâu tím.

Thu hái, sơ chế: Chọn rễ vào tháng 2, tháng 8, phơi trong râm cho khô. Phần dùng làm thuốc: Củ rễ.

Mô tả dược liệu: Rễ khô Cam toại hình thoi dạng chuỗi liền, xoắn không đều, dài khoảng 3,2-6cm, hai đầu nhỏ hơn, chính giữa phình lớn, vỏ ngoài màu vàng trắng hoặc màu trắng bẩn, nhiều nhất là nơi lõm vào, chỉ nhân ngang ít hơn, chất nhẹ giòn, chính giữa mặt cắt ngang có chất xơ dính liền, mặt cắt chất bột màu trắng gần tâm có tổ chức một vòng dạng xơ thể hiện màu vàng trắng. Loại to, ít xơ, nhiều bột trắng ngà, không có một là tốt.

Bào chế:

– Lấy rễ cam toại gia nát nhỏ dùng nước Cam thảo ngâm 3 ngày, khi ây nước thành đen như mực, xong vớt ra ngâm vào nước chảy. Rửa đãi 3-7 lần cho đến khi nước trong thì thôi. Sao giòn dùng.

– Lấy bột bọc Cam toại nướng chín cho bớt chất độc rồi dùng.

  • Lấy rễ ngâm nước trong vòng 3 giờ, vớt ra cạo sạch vỏ ngoài, xắt mỏng, sao với Cám, tỷ lệ cứ 1 phần Cam toại một phần Cám bằng nhau, cho tới khi vàng giòn. Có thể tán bột,
  • Lấy cám ẩm (vây qua nước cho ẩm) bọc lấy. Cam toại đã rửa sạch (nếu cần); đốt cháy cám ở ngoài là được.

Bảo quản: Dễ sâu mọt, để trong thùng có lót vôi sống, đậy thật kín.

Tác dụng: Thông lợi đại tiểu tiện, bài tiết thủy thấp, trục ẩm, đồng thời có tác dụng giải độc tán kết.

Tính vị, quy kinh: Vị đắng, tính lạnh, có độc; Vào kinh Phế, Tỳ, Thận. |

Chủ trị: Trị phù thủng, đờm ẩm, nước tích ở xoang ngực, bụng. Dùng ngoài để trị thấp nhiệt sưng độc

Liều dùng: Dùng từ 1,5-3g. Tán bột mỗi lần uống 1-2g. Thuốc hơi khó sắc, chỉ nên tán bột uống. Dùng ngoài tùy ý. Kiêng kỵ: Tuyệt đối không dùng chung Cam toại với Cam thảo. Người có bao tử yếu, nên thêm Đại táo vào thang có Cam toại. Phụ nữ có thai cấm dùng.

Cách dùng: Cam toại thường chế với giấm (sao) để giảm độc tính của nó, tác dụng cũng tương đối hòa hoãn hơn. Phần nhiều trộn làm thuốc viên.

Cam toại vị thuốc trị phù hữu hiệu

Đơn thuốc kinh nghiệm

  • Trị dưới tim như có cảm giác nước đọng đầy cứng, mạch Phục, bệnh nhân đi cầu là dễ chịu: Cam toại củ