Cam toại vị thuốc trị phù hữu hiệu
Tháng Tư 9, 2020 Biên tập: Quách Đoàn Trung Hiếu 0

Cam Toại vị thuốc trị phù hữu hiệu

Về cây Cam Toại

Cam toại còn có tên gọ Củ cây Niền nhiệt, niệt gió. Tên khoa học: Eu sieboldiana Morren et decaisne, Euphorbia kansuiLiou. Họ khoa học Euphorbiaceae. Cây thảo sống đa niên, có độc. Thân cao hơn 0,3m, gấp rễ màu hơi hồng tím, lá dài hình viên chùy, mép nguyên, mọc đối, lá dưới cuống hoa tương đối lớn, nở hoa đầu mùa hè màu nâu tím.

Thu hái, sơ chế: Chọn rễ vào tháng 2, tháng 8, phơi trong râm cho khô. Phần dùng làm thuốc: Củ rễ.

Mô tả dược liệu: Rễ khô Cam toại hình thoi dạng chuỗi liền, xoắn không đều, dài khoảng 3,2-6cm, hai đầu nhỏ hơn, chính giữa phình lớn, vỏ ngoài màu vàng trắng hoặc màu trắng bẩn, nhiều nhất là nơi lõm vào, chỉ nhân ngang ít hơn, chất nhẹ giòn, chính giữa mặt cắt ngang có chất xơ dính liền, mặt cắt chất bột màu trắng gần tâm có tổ chức một vòng dạng xơ thể hiện màu vàng trắng. Loại to, ít xơ, nhiều bột trắng ngà, không có một là tốt.

Bào chế:

– Lấy rễ cam toại gia nát nhỏ dùng nước Cam thảo ngâm 3 ngày, khi ây nước thành đen như mực, xong vớt ra ngâm vào nước chảy. Rửa đãi 3-7 lần cho đến khi nước trong thì thôi. Sao giòn dùng.

– Lấy bột bọc Cam toại nướng chín cho bớt chất độc rồi dùng.

  • Lấy rễ ngâm nước trong vòng 3 giờ, vớt ra cạo sạch vỏ ngoài, xắt mỏng, sao với Cám, tỷ lệ cứ 1 phần Cam toại một phần Cám bằng nhau, cho tới khi vàng giòn. Có thể tán bột,
  • Lấy cám ẩm (vây qua nước cho ẩm) bọc lấy. Cam toại đã rửa sạch (nếu cần); đốt cháy cám ở ngoài là được.

Bảo quản: Dễ sâu mọt, để trong thùng có lót vôi sống, đậy thật kín.

Tác dụng: Thông lợi đại tiểu tiện, bài tiết thủy thấp, trục ẩm, đồng thời có tác dụng giải độc tán kết.

Tính vị, quy kinh: Vị đắng, tính lạnh, có độc; Vào kinh Phế, Tỳ, Thận. |

Chủ trị: Trị phù thủng, đờm ẩm, nước tích ở xoang ngực, bụng. Dùng ngoài để trị thấp nhiệt sưng độc

Liều dùng: Dùng từ 1,5-3g. Tán bột mỗi lần uống 1-2g. Thuốc hơi khó sắc, chỉ nên tán bột uống. Dùng ngoài tùy ý. Kiêng kỵ: Tuyệt đối không dùng chung Cam toại với Cam thảo. Người có bao tử yếu, nên thêm Đại táo vào thang có Cam toại. Phụ nữ có thai cấm dùng.

Cách dùng: Cam toại thường chế với giấm (sao) để giảm độc tính của nó, tác dụng cũng tương đối hòa hoãn hơn. Phần nhiều trộn làm thuốc viên.

Cam toại vị thuốc trị phù hữu hiệu

Đơn thuốc kinh nghiệm

  • Trị dưới tim như có cảm giác nước đọng đầy cứng, mạch Phục, bệnh nhân đi cầu là dễ chịu: Cam toại củ lớn 3 củ, Bán hạ 12 củ, sắc một thằng nước còn phân nửa, bỏ vào 5 củ Thược dược với 2 bát nước, sắc lại còn nửa thăng bỏ bã, trộn với nửa cân mật ong, sắc còn 8 phần uống.
  • Trị thủy kết hung hiếp, dầy tức ngực, bón, mạch chứng đều thuộc nhiệt, các loại động kinh có đờm nhớt ủng thịnh: Cam toại 1,5g, Đại hoàng 9g, Mang tiêu 9g, sắc uống.
  • Trị mặt mình sưng húp: Cam toại 6g, dùng thịt thăn của heo đực (Yêu tử), cắt làm 7 miếng, bỏ bột Cam toại vào, lấy giấy ướt bao ngoài, nướng chín, ngày ăn một miếng, liên tục 4-5 ngày, khi nào nghe sôi bụng, lợi tiêu là có hiệu quả.
  • Trị đại tiểu tiện không thông: Bột Cam toại, bột miến sống, trộn dẻo đểu, đắp vào giữa rốn, đơn điện rồi cứu 3 tráng, bên trong uống Cam Thảo Thang, khi nào thông thì thôi. Lại dùng Cam toại 30g trộn mật, chia làm 4 lần, ngày uống 1 lần thì thông.
  • Trị phù thủng, thở gấp: Cam toại, Đại kích mỗi thứ 30g, sao lửa cho kỹ, tán bột, mỗi lần uống nửa muỗng cà phê với nửa chén nước sôi uống.
  • Trị bí tiểu, tức tối khó chịu: Bột Cam toại 4g uống với “Trư Linh Thang” gồm có vị như: Trư linh, Trạch tả, Phục linh, Hoạt thạch, A giao, thì thông.
  • Trị phù thủng bụng căng đầy: Cam toại (sao) 6g, Hắc khiến người 30g. Tán bột sắc, uống từng hớp.
  • Trị Thân thủy lưu chú làm đùi gối co quắp, tứ chỉ sưng đau: Cam thảo 15g (nửa sống nửa sao), Yên chi phối tử 5 muỗng cà phê tán bột, mỗi lần uống 3g, Bạch miền 120g, trộn với nước làm thành như con cờ, nấu với nước khi nào nổi lên là được, rồi ăn nhạt, sau khi lợi đại tiểu tiện dùng tiếp Bình Vị Tán thêm thục Phụ tử 6g, Mộc hương 12g, mỗi lần dùng 6g, lại chín, uống nhai với rượu nóng khi nào đái ra nước vàng thì có hiệu quả.
  • Chữa bụng ngực chân tay phù thủy: Đại táo 10 quả, Cam toại 12g, Đại kích 12g, Nguyễn hoa 12g. Trộn đều, mỗi lần uống từ 0,5-1,5g, ngày 1 lần vào sáng lúc bụng đối với nước sắc Đại táo. Tác dụng công trục thủy ẩm. 
  • Trị có thai phu, thở gấp, bụng dưới đầy, tiểu không thông, đã dùng Trư Linh Tán nhưng không bớt: Dùng Cam toại 60g giã nát, trộn mật làm viên to bằng hạt ngô đồng, mỗi lần uống 50 viên, hễ đi ngoài được là tốt nhưng phải uống Trư Linh Tán, nếu không đi được, lại uống tiếp.
  • Trị cước khí sưng đau, phong khí đập vào thận khí, hạ bộ ngứa: Cam toại 15g, Mộc miệt tử nhân 4 cá tán bột, thăn thịt heo 1 cái, bỏ màng da, xắt lát, mỗi lần dùng 12g thuốc bỏ vào trong thịt, lấy giấy ướt bọc lại. nướng chín, ăn lúc đói với nước cơm, sau khi uống thì duỗi 2 chân răng, đi đại tiện xong phải ăn cháo trắng 2-3 ngày là có hiệu quả.
  • Trị sán khí, sa dịch hoàn: Cam toại, Hội hương 29 bằng nhau tán bột uống lần 6g.
  • Trị đàn bà huyết kết ở bụng nước căng đầy tiểu khó nhưng không khát nước là do thủy và huyết cùng kết lại ở huyết thất: Đại hoàng 90g, Cam toại, A giao mỗi thứ 30g, sắc với 1 tháng rưỡi nước còn nửa thăng uống thì huyết đó sẽ hạ.
  • Trị nghẹn, nấc cụt: Camthảo trộn với miến nướng 15g, Nam mộc hương một chỉ tán bột, người mạnh lần uống 3g, người yêu uống 1,5g với rượu.
  • Trị tức ngực phát sốt, ra mồ hôi trộm đầu nhức vùng vai lưng: Cam toại bao với miến nấu với nước tương thật sôi bỏ miến đi rồi lây cám nhỏ sao vàng tán bột, người lớn 9g, trẻ em 3g uống với mật khi ngủ. Cữ dầu béo, thịt cá.
  • Trị tiêu khát hay khát nước: Cam toại (sao cám) 15g, Hoàng liên 30g tán bột nấu làm bánh bằng hạt đậu xanh, lần uống 2 viên với nước Bạc hà, Ky Cam thảo.
  • Trị phong đờm làm mê tâm khiếu, động kinh, đàn bà phong tà ở tâm huyết: Cam toại 60g tán bột, bỏ thuốc vào tim heo bao giấy lại nước chín bỏ vào 3g Thần sa chia làm 4 viên, lần uống một viên, đại tiện ra những vật độc là có hiệu quả, không nên uống tiếp.
  • Trị mã tỳ phong: Cam toại bao với miến sắc 3g rưỡi, Thần sa (thủy phi) 6g, Khinh phấn 1/4 muỗng cà phế. Mỗi lần uống nửa muỗng cà phê, lấy một chút nước tương, nhỏ một giọt trên thuốc cho thấm xuống rồi bỏ nước tương đi, rót nước vào đó gọi là Vô Giá Tán.
  • Trị tê, mất cảm giác, đau nhức: Cam toại 60g, Tỳ ma nhân tử 120g, Chương não 30g tán bột làm bánh dán vào đó.
  • Trị tai điếc đột ngột: Cam toại nửa tấc ta, bọc lông lại nhét vào trong hai lỗ tai, trong miệng nhai Cam thảo thì tại tự nhiên thông.
  • Trị ngực đau, ngực đầy, ăn uống không tiêu, táo bón: Cam toại 4g, Đại hoàng 8g, Hoàng liên 8g, Qua lâu nhân 8g. Sắc với 1 lít nước còn 500ml. Chia làm 3 lần uống.
  • Trị gan lách sưng to, cổ trướng, đại tiểu tiện ít, mạch Trầm Sác có lực: Cam toại 30g, Nguyên hoa 30g, Đại kích 30g, Khiên ngưu tử 120g, Binh lang 15g, Khinh phấn 3g, Mộc hương 15g, Thanh bì 15g, Tất cả tán bột trộn hồ làm viên bằng hạt đậu xanh, lần uống 3g, ngày 1 lần lúc đói với nước nóng. Cần theo dõi diễn tiến bệnh sau khi uống thuốc để tiếp tục hoặc ngưng.
  • Trị sưng độc do thấp nhiệt các loại bỉ khối: Bột Cam toại trộn nước dán nơi sưng, đồng thời sắc nước Cam thảo uống, để trị các loại sưng độc.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề: